Bekijk de gebruikte steken, het aantal op te zetten steken, de stekenverhouding en of je heen en weer of in het rond breit. Lees ook de afkortingenlijst en de afwerking: zo weet je waar je mogelijk nieuwe technieken moet leren.
Welk breipatroon kun je al maken?
Een patroon met weinig onderdelen kan toch lastig zijn door meerdere steken, vormgeving of een bijzondere montage. Kijk daarom niet alleen naar de foto of de vermelde moeilijkheidsgraad, maar naar de handelingen in de instructie.
| Project | Vaak benodigde technieken | Controleer vooraf |
|---|---|---|
| Rechte sjaal | Opzetten, recht of averecht breien, afkanten | Streekpatroon, lengte, garenverbruik |
| Doekje | Ribbelsteek, tricotsteek of andere basisteek | Vezels en wasinstructies |
| Muts | Boord, eventueel rondbreien, minderen | Hoofdomtrek en stekenverhouding |
| Sokken | Rondbreien, hiel, teen en maatvorming | Hielconstructie en naalden |
| Trui | Vaak meerderen, minderen, samenstellen | Maten, proeflapje en pasvorm |
Wil je eerst recht en averecht leren, gebruik dan breien voor beginners. Het verschil tussen ribbel-, tricot- en boordsteek vind je bij breisteken. Voor ideeën die bij je niveau passen, bekijk breiprojecten.
Hoe lees je een breipatroon stap voor stap?
- Bekijk de maat en materialen. Het patroon kan meerdere maten aangeven, bijvoorbeeld met cijfers tussen haakjes. Markeer steeds de cijfers van jouw maat.
- Zoek het begin. Bij plat breien zet je een aantal steken op en werk je in rijen. Bij rondbreien worden steken tot een ronde gesloten volgens de instructie.
- Lees de afkortingenlijst. Engelse patronen gebruiken bijvoorbeeld k en p voor recht en averecht.
- Controleer herhalingen. Een sterretje, vierkante haken of ronde haakjes kan aangeven wat je meerdere keren uitvoert. De legenda van het patroon blijft leidend.
- Volg het stekenaantal. Na een meerdering of mindering kan het aantal veranderen. Noteer het aantal na iedere vormgevende rij.
- Lees de afwerking. Sommige patronen vragen onderdelen dicht te naaien, draadjes weg te werken of het werk passend te blokkeren.
Welke afkortingen kom je tegen?
De exacte schrijfwijze kan per ontwerper verschillen. Hieronder staan veelvoorkomende Nederlandse en Amerikaanse/Engelse notaties. Kijk bij twijfel altijd naar de legenda van het gekozen patroon.
| Handeling | Nederlands | Engelse term |
|---|---|---|
| Rechte steek | recht / r | knit / k |
| Averechte steek | averecht / av | purl / p |
| Steken opzetten | opzetten | cast on / CO |
| Afkanten | afkanten | bind off / BO |
| Twee recht samenbreien | 2 r samen | knit 2 together / k2tog |
| Omslag | omslag | yarn over / YO |
| Herhaal | herhaal | repeat / rep |
Afkortingen als RS en WS verwijzen naar de goede en verkeerde kant van het werk. Dat maakt uit wanneer een patroon zegt dat je een rij aan een bepaalde kant moet eindigen. De uitleg van Craft Yarn Council beschrijft deze conventies met voorbeelden.
Een herhaling ontleden zonder te verdwalen
Een patroon kan bijvoorbeeld voorschrijven: zet 18 steken op; brei 2 recht, 2 averecht, herhaal dit en eindig met 2 recht. Je krijgt dan achtereenvolgens 2 recht, 2 averecht, 2 recht, 2 averecht, 2 recht, 2 averecht, 2 recht, 2 averecht, 2 recht: samen 18 steken.
Voor een 2×2-boord op een plat werk ga je op de terugweg niet blind dezelfde symbolen lezen. Kijk welke steken als V en welke als averechte bobbel aan de werkzijde verschijnen en volg het patroon, zodat verticale banen blijven doorlopen.
Bij elke herhaling maak je één omslag en brei je twee bestaande steken samen. Er komen één steek bij en één steek af, zodat het totaal in principe gelijk blijft. Zes herhalingen leveren zes omslagen en zes minderingen. Ze gebruiken samen twaalf bestaande steken voor de zes minderingen; de zes omslagen vormen de bijkomende steken.
Breischema of geschreven instructie: wat is het verschil?
Een breischema geeft steken weer met symbolen in een raster. De betekenis staat in een legenda. Bij schema's voor plat breien worden rijen aan de goede kant vaak van rechts naar links gelezen en teruggaande rijen van links naar rechts. Bij schema's voor rondbreien werk je meestal telkens in dezelfde richting. Dat zijn veelvoorkomende conventies, geen regels voor ieder ontwerp: kijk waar de rijnummers staan en volg de bijgevoegde uitleg.
Een symbool voor een rechte steek kan betekenen dat je die op de goede kant recht breit, terwijl hetzelfde vakje op een teruggaande rij een andere handeling vraagt. Lees daarom eerst of de legenda de steken toont zoals ze vanaf de goede kant eruitzien, of zoals je ze op die rij moet uitvoeren.
Hoe gebruik je de stekenverhouding voor een patroonmaat?
Bij een kledingstuk of nauwsluitend accessoire is een proeflapje belangrijk. Staat in een patroon 20 steken en 28 rijen = 10 × 10 cm, dan moet je de genoemde stekenstructuur zo breien dat die verhouding in je proeflapje ongeveer overeenkomt. Meet na de voorgeschreven verzorging of blokkering als het patroon dat vereist.
Als je met hetzelfde aantal steken een bredere lap breit, zijn je steken gemiddeld groter. Als je lap smaller is, zijn ze gemiddeld kleiner. Een andere naalddikte kan helpen, maar garen en persoonlijke draadspanning spelen ook een rol.
Rekenvoorbeeld: bij 20 steken per 10 cm komt een gewenste breedte van 25 cm overeen met ongeveer 50 steken. Het patroon kan extra steken voor naden, boorden of patroonherhalingen vereisen. Gebruik die eenvoudige berekening dus niet als vervanging van een kledingpatroon.
Wat als de uitvoering niet klopt?
Er staan meer steken op de naald dan verwacht
Een onbedoelde omslag kan een extra lus hebben gevormd. Controleer ook of een voorgeschreven meerdering wellicht twee keer is uitgevoerd.
Je patroon verschuift na een paar rijen
Lees de herhalingen en de instructies voor de goede en verkeerde kant opnieuw. Een verschoven beginpunt of een overgeslagen randsteek kan het patroon veranderen.
De maat wijkt af ondanks het juiste aantal steken
Controleer de stekenverhouding in het patroon. Hetzelfde aantal steken levert niet vanzelf dezelfde breedte op met ander garen of andere naalden.
Een mindering staat aan de verkeerde kant
Bij vormgeving kan de helling van K2tog anders ogen dan die van SSK. Voor meerderen, minderen en gevallen steken raadpleeg je breitechnieken.
Je breipatroon voorbereiden in zes stappen
- Kies een project waarvan je de meeste vereiste steken kent.
- Controleer of het ontwerp plat of in het rond wordt gebreid.
- Markeer jouw maat, de herhalingen en het verwachte stekenaantal.
- Controleer garen, aantal meters, naalden en onderhoud.
- Maak een proeflapje wanneer de afmetingen van belang zijn.
- Houd tijdens het breien het aantal rijen en de belangrijke meerderingen of minderingen bij.
Meer hulp bij de keuze van garen vind je bij garen en bij de keuze van naalden bij breinaalden. Zoek je vooral een patroon zonder aankoopkosten, bekijk dan gratis patronen; gratis zegt op zichzelf niets over de moeilijkheid of de kwaliteit van de instructies.
Bronnen en redactionele afbakening
De uitleg over afkortingen, herhalingen, kant van het breiwerk en proeflapjes is gebaseerd op de publicaties van Craft Yarn Council. We nemen geen bestaande patronen over en claimen geen zelf uitgevoerde garentests.