Een creatieve plek voor iedereen die graag met garen werkt ✳
Begin hier ↗
Home / Breien / Breitechnieken
MEERDEREN · MINDEREN · HERSTELLEN

Breitechnieken: meerderen, minderen en steken herstellen

Je kunt recht en averecht breien. Maar wat doe je als je werk breder moet worden, de rand schuin moet lopen of er een steek van de naald glijdt? Hieronder leer je wat er verandert aan het aantal steken en hoe je fouten terugvindt.

Kijk eerst naar je stekenaantal

Een meerdering maakt van het werk één of meer steken extra. Met een mindering verdwijnen steken. Begin met een proeflapje van 18 steken, zodat je na elke bewerking kunt controleren of je op 19, 17 of opnieuw 18 uitkomt.

Meerderen: van 18 naar 19 steken

Een meerdering is geen kwestie van losser breien. Je maakt bewust een extra steek. Welke methode geschikt is, hangt af van het patroon: een zichtbare kleine ribbel kan prima zijn, terwijl een open gaatje soms juist ongewenst is.

Voor- en achterkant van dezelfde steek breien (KFB)

  1. Brei recht in de voorste lus van de volgende steek, maar laat de oude steek nog op de linkernaald staan.
  2. Steek nu in de achterste lus van diezelfde steek en brei die eveneens recht.
  3. Laat pas daarna de oorspronkelijke steek van de linkernaald glijden. Uit één steek zijn er twee geworden.

Bij een proeflapje met 18 steken geeft één KFB dus 19 steken aan het einde van de rij. Je ziet bij deze meerdering vaak een klein dwars bobbeltje. Dit is normaal en kan zelfs helpen om de plek terug te vinden.

Een omslag (YO): een extra lus met een gaatje

Bij een omslag leg je de werkdraad over de naald en ontstaat een extra lus. In de volgende rij brei je die omslag als een steek. Er blijft vaak een opening zichtbaar. Daarom wordt de techniek veel gebruikt voor ajourpatronen. Een omslag kan ook worden gecombineerd met een mindering, zodat het totale stekenaantal gelijk blijft.

Een gaatje vermijden?

Een methode zoals M1 gebruikt de dwarsdraad tussen twee steken. Daarbij draai je de opgenomen draad volgens de instructie zodat geen groot gaatje ontstaat. Een gewone omslag en M1 zijn dus niet zonder meer uitwisselbaar.

Minderen: van 18 naar 17 steken

Een mindering haalt één of meer steken weg. Twee recht samenbreien en SSK verminderen allebei met één steek, maar de zichtbare schuine lijn verschilt. Kies wat het patroon voorschrijft, vooral bij spiegelsymmetrische vormen.

Twee steken recht samenbreien (2 r samen / K2tog)

  1. Steek de rechterbreinaald tegelijk in de volgende twee steken op de linkernaald alsof je ze samen recht gaat breien.
  2. Sla de draad om, haal één nieuwe lus door beide steken en laat de twee oude steken afglijden.
  3. Tel na: twee steken zijn één steek geworden. De mindering helt in een standaard rechtgebreide structuur meestal naar rechts.

SSK: mindering die doorgaans naar links helt

  1. Haal de volgende steek af alsof je die recht gaat breien, zonder hem te breien.
  2. Haal de daaropvolgende steek op dezelfde manier af.
  3. Steek de linkernaald door de voorste lussen van de twee afgehaalde steken en brei ze samen recht. Volg hierbij de richting en uitvoering van je patroon.

Het resultaat is opnieuw één steek minder. SSK en K2tog zijn geen alternatieve schrijfwijzen voor precies hetzelfde uiterlijk: het verloop van de steken is anders.

Wat gebeurt er met het stekenaantal?

HandelingVoorNaWat zie je?
1× KFB1819Een extra steek, vaak met een bobbeltje
1× omslag1819Extra lus die een gaatje kan vormen
1× 2 recht samen1817Rechtshellende mindering in tricot
1× SSK1817Linkshellende mindering in tricot
1 omslag + 1 mindering1818Een opening zonder netto extra steek

Deze aantallen gelden als je in de rest van de rij alle overige steken gewoon breit en nergens anders vermeerdert of mindert. In patronen kunnen meerdere handelingen tegelijk voorkomen.

Een gevallen steek terughalen

Zie je een lange verticale ladder in je werk? Dan is mogelijk een steek van de naald gegleden en zijn daaronder lussen losgeraakt. Stop voordat je verder breit: hoe meer rijen je breit, hoe verder de steek kan zakken.

  1. Zoek de losse steek onderaan de ladder. Zet hem tijdelijk op een haaknaald of veiligheidsspeld, zodat hij niet verder uitrafelt.
  2. Bekijk vanaf welke kant de steek oorspronkelijk is gebreid. Bij een rij rechte steken kun je de losse horizontale draad achter de lus pakken en door de lus naar voren trekken.
  3. Herhaal dit voor iedere horizontale draad boven de gevallen steek, in de juiste volgorde.
  4. Zet de herstelde steek terug op de breinaald en controleer of hij niet gedraaid zit en of het stekenaantal klopt.

Bij ribbelsteek of patronen met afwisselend recht en averecht kan de richting per rij wisselen. Is dat lastig te herkennen, haal dan liever voorzichtig terug tot een rij die je goed kunt controleren. Dwing de steek niet terug met een verkeerde steekrichting.

Randen en spanning: niet elk probleem is een telprobleem

Je werk wordt steeds smaller

Controleer of je bij het begin of einde van een rij een steek bent kwijtgeraakt. Tel na elke rij voordat je de minderingen van het patroon verdenkt.

Er verschijnen onverwachte gaatjes

Bij een omslag ontstaat bewust een opening. Buiten een ajourpatroon kan dezelfde lus per ongeluk over de naald zijn gelegd bij het wisselen tussen recht en averecht.

Het werk trekt plaatselijk strak

Vergelijk je naalddikte en de manier waarop je de draad aantrekt. Een te strakke afkanting kan een rand doen samentrekken, zelfs als het aantal steken goed is.

De twee kanten lijken niet symmetrisch

Kijk of het patroon links en rechts dezelfde of juist gespiegelde minderingen gebruikt. Ook het aantal steken tussen twee meerderingen kan van belang zijn.

Oefenplan: een rij breder, een rij smaller

  1. Zet 18 steken op en brei een paar rijen recht totdat je de steken gemakkelijk kunt tellen.
  2. Maak in een nieuwe rij ergens in het midden één KFB en brei de andere steken normaal. Je eindigt met 19 steken.
  3. Brei een hele rij zonder veranderingen: controleer dat er nog 19 steken zijn.
  4. Werk in de volgende rij één mindering door twee steken recht samen te breien. Er blijven 18 steken over.
  5. Probeer op een apart proeflapje één omslag en één mindering in dezelfde rij: tel het totale aantal en bekijk waar het gaatje valt.

In deze oefening gaat het om de telling en de herkenbaarheid van de handelingen, niet om een afgewerkt kledingstuk. Gebruik een stekenmarkeerder of maak een aantekening als je geneigd bent het stekenaantal te vergeten.

Wat kun je hierna leren?

Als de twee basissteken nog moeilijk gaan, begin dan bij breien voor beginners. De verschillen tussen ribbelsteek, tricotsteek en boordsteek worden uitgelegd bij breisteken. Voor ideeën met een passend niveau kun je verder naar breiprojecten.

Bronnen en controle

De beschrijvingen zijn gecontroleerd met de instructies van Craft Yarn Council. De manier waarop de mindering helt, geldt voor de gebruikelijke uitvoering in rechtgebreide structuur; patronen kunnen varianten voorschrijven. Er zijn geen fysieke materiaaltests uitgevoerd.