Een creatieve plek voor iedereen die graag met garen werkt ✳
Begin hier ↗
Home / Patronen / Haakpatronen
VIND EEN PATROON DAT BIJ JE PAST

Haakpatronen kiezen en lezen: van eenvoudige sjaal tot amigurumi

Je ziet een patroon voor een knuffel, tas of deken. Maar welke steken moet je kunnen, wat betekenen de afkortingen en hoeveel garen heb je nodig? Hier lees je waarop je let voordat je begint.

Een patroon kiezen in drie vragen

Ken je de genoemde steken? Begrijp je of er in rijen of rondes wordt gewerkt? Heb je garen dat past bij de opgegeven stekenverhouding? Als één antwoord nog onzeker is, kun je het betreffende onderdeel eerst oefenen.

Welk haakpatroon past bij je ervaring?

Een klein haakwerk is niet automatisch eenvoudig. Een vierkant doekje van alleen vasten vraagt minder technieken dan een kleine knuffel met rondes, meerderingen en onzichtbaar minderen. Vergelijk daarom de instructies, niet alleen de foto.

Type patroonWat heb je nodig?Waar let je op?
Doekje of sjaalLossen, vasten of stokjes; kerenVast stekenaantal en rechte randen
Granny squareLossen, stokjes en toerenHerhalingen en hoeken
Ronde onderzetterRond haken en meerderenSteken per toer tellen
Eenvoudige tasBasissteken en afwerking; soms rond hakenStevigheid, vorm en hengsels
AmigurumiMagische ring, meerderingen, minderingen, afwerkenStrak genoeg haken en onderdelen bevestigen

Begin je net? De gids haken voor beginners leert het eerste lapje. De verschillen tussen een halve vaste, vaste en stokje staan bij haaksteken. Wil je projectideeën vergelijken voordat je een patroon uitzoekt, bekijk dan haakprojecten.

Hoe lees je een haakpatroon zonder de draad kwijt te raken?

Lees vóór de eerste steek het hele patroon door. Zoek de informatie over haaknaald, garen, stekenverhouding, afkortingen en de opbouw van het werk. Een patroon kan in rijen worden gehaakt, waarbij je het werk draait, of in toeren, die je sluit of als spiraal doorhaakt.

  1. Zoek het begin. Een lossenketting en een magische ring zijn verschillende manieren om te starten.
  2. Lees de herhaling. Tekens als haakjes, sterretjes of vierkante haken kunnen aangeven welke stappen je herhaalt. De betekenis verschilt per patroon: controleer altijd de legenda.
  3. Controleer het stekenaantal. Staat er aan het einde van een toer bijvoorbeeld (18), dan is dat vaak het aantal steken dat je na die toer moet hebben.
  4. Markeer de toergrens. Vooral bij een doorlopende spiraal helpt een stekenmarkeerder om bij te houden waar een nieuwe toer begint.
  5. Lees de afwerking mee. Een patroon kan ook instructies voor vastnaaien, opvullen, blokkeren of afhechten bevatten.
Let op de keerlossen

Het aantal keerlossen en de vraag of die als steek meetellen, hangen van de steek en het patroon af. Tel ze niet automatisch mee. Kijk naar de instructie en het aangegeven stekenaantal.

Rekenvoorbeeld: wat betekent ‘1 v, 2 v in volgende steek’?

Stel dat een ronde begint met 12 vasten en de instructie luidt: herhaal 6 keer: 1 vaste, 2 vasten in de volgende steek. Iedere herhaling gebruikt twee steken van de vorige ronde en levert drie nieuwe steken op. Zes herhalingen geven dan 18 vasten.

ControleBerekeningResultaat
Steken die je verwerkt6 × 212
Steken die je maakt6 × (1 + 2)18
Netto meerderingen18 − 126

Dit voorbeeld geldt voor deze ene ronde met vasten. Het is geen standaardformule voor ieder rond patroon. De gids haaktechnieken laat zien hoe meerderingen de vorm veranderen en waarom een cirkel soms gaat golven.

Veelgebruikte afkortingen en Engelse termen

De meeste Nederlandstalige patronen gebruiken verkorte namen. Een ontwerp kan daarvan afwijken, dus de afkortingenlijst bij het patroon blijft leidend.

NederlandsVeelgebruikte afkortingAmerikaanse term
LosselChain (ch)
Halve vastehvSlip stitch (sl st)
VastevSingle crochet (sc)
Half stokjehstHalf double crochet (hdc)
StokjestDouble crochet (dc)

Pas op bij Britse instructies: een Britse double crochet is een Nederlandse vaste, terwijl die Amerikaanse term voor een stokje staat. Controleer dus of een Engelstalig patroon Amerikaanse of Britse terminologie gebruikt. Craft Yarn Council geeft een overzicht van afkortingen en patroonschrijfwijzen.

Welk garen en welke haaknaald gebruik je?

Een patroon vermeldt vaak garen, haaknaald en een stekenverhouding. Het aantal meters per bol is belangrijker dan alleen het aantal bollen: twee bollen van hetzelfde gewicht kunnen een verschillend aantal meters garen bevatten. Controleer daarom de opgegeven lengte op het etiket.

Wanneer je voor een tas, kledingstuk of andere maatgevoelige toepassing haakt, maak je een proeflapje in de genoemde steek. Kom je op meer steken per 10 cm dan het patroon, dan wordt hetzelfde stekenaantal smaller. Met een andere haaknaalddikte kun je de stekenverhouding aanpassen, maar ook de vezel en jouw draadspanning spelen mee.

Voor amigurumi wordt vaak een dicht haakbeeld nagestreefd zodat de vulling minder zichtbaar is. Dat betekent niet dat één naaldmaat voor alle garens geschikt is. Kijk naar het patroon en probeer zo nodig eerst een klein proefstuk.

Waarom lukt het patroon niet zoals op de foto?

Je werk wordt steeds breder

Controleer het eerste en laatste insteekpunt van elke rij. Mogelijk tel je een keerlosse mee die niet als steek bedoeld is, of voeg je onbedoeld een extra steek toe.

Een cirkel begint te golven

Bekijk het stekenaantal na elke toer. Te veel meerderingen kunnen een golvende rand geven; een tekort kan het werk juist omhoog laten trekken. Ook garen en steekhoogte tellen mee.

Het patroon past niet bij je garen

Vergelijk de stekenverhouding en de lengte van het garen op het etiket. Het vervangen van een garen door een dikkere of dunnere variant kan maat en soepelheid veranderen.

Je begrijpt een symbool niet

Zoek de symboollegenda bij het patroon. Diagrammen zijn niet overal op dezelfde manier opgesteld. Voor gangbare haaksymbolen bestaat er een overzicht van Craft Yarn Council.

Zo bereid je je volgende patroon voor

  1. Kies een patroon waarvoor je de meeste gebruikte steken al kent.
  2. Controleer of je in rijen, gesloten toeren of een spiraal werkt.
  3. Leg garen, een passende haaknaald, schaar en eventueel markeerders klaar.
  4. Lees eerst de legenda, herhalingen en afwerking.
  5. Schrijf na elke rij of toer het stekenaantal op, vooral bij meerderen en minderen.
  6. Werk de draadjes zorgvuldig weg voordat je het voorwerp gaat gebruiken.

Wil je specifiek een knuffel haken, dan helpt de aparte gids amigurumi bij die keuze. Voor een onderscheid tussen gratis patronen en betaalde patronen kijk je naar de voorwaarden, gebruikte technieken en de duidelijkheid van de uitleg; gratis betekent niet automatisch eenvoudiger.

Bronnen en redactionele afbakening

De patroonterminologie en conventies zijn gecontroleerd aan de hand van de Craft Yarn Council-standaarden. De genoemde projecten zijn voorbeelden om een patroon te beoordelen; deze pagina bevat geen gekopieerde ontwerpen en claimt geen eigen patroonproeven.